ኣብ ዕዳጋ ሰለስተ ቀንዲ ዓይነታት ውህደት ንጣብ ኣለዉ፡ ምህንድስናዊ ዕንጨይቲ ንጣር፡ ላሚነት ንጣርን ብዙሕ-ንጣር ውህደት ንጣርን እዮም። እቶም ቀዳሞት ክልተ ዓይነታት እቶም ኣዝዮም-ብባህላዊ ውሁድ ዓይነታት ንጣብ ዝፍለጡ እዮም። ብዙሕ-ንጣብ ውህደት ንጣብ ካብተን ቀዳሞት ክልተ ዝተመሓየሸ ሓድሽ ዓይነት ውህደት ንጣብ ኮይኑ፡ ናይ ላሚነት ንጣር ምብስባስ ተጻዋርነትን ናይ ምህንድስና ዕንጨይቲ ንጣርን ናይ ምቕያር ተጻዋርነትን ዝውንን እዩ። ኣብ ሰለስተ ተሪር ከባቢታት (ህዝባዊ ቦታታት፡ ትሕቲ መሬት ምውዓይን ርስሓትን) ብሉጽ ኣፈጻጽማ ኣርእዩ እዩ። ንኣጠቓቕማን ጽገናን ዝምልከት ረቛሒታት እውን ይፈላለ እዩ።
ምህንድስናዊ ዕንጨይቲ ንጣብ ጽባቐ፡ ተፈጥሮኣዊ ስምዒትን ጽቡቕ መከላኸሊ ጽኑዕ ዕንጨይቲ ንጣብ ምስ ጉድለታት ጽኑዕ ዕንጨይቲ ንጣር፡ ከም ምጥምዛዝን ብሰንኪ ምሽርሻርን ምብትታንን የወሃህዶ። ሎሚ፡ ዝያዳ ምብስባስ ከባቢ ንምክልኻል፡ ኣብ መላእ ዓለም ዝርከባ ሃገራት ንሓለዋ ሃብቲ ኣግራብ ኣጸቢቐን ኣቓልቦ ይህባ ኣለዋ። ካብዚ ሓሊፉ ብምህንድስና ዝተሰርሐ ዕንጨይቲ ንጣብ ንምትካል ቀሊል እዩ፣ ብሓፈሻኡ ንኡስ ንጣብ ከየድለዮ። ይኹን እምበር ደረጃ ዘለዎ ንኡስ ደርቢ የድሊ።
ምህንድስናዊ ዕንጨይቲ ንጣብ ብተወሳኺ ኣብ ሰለስተ ቀንዲ ምድባት ክምቀል ይከኣል፡ ሰለስተ-ንጣር ምህንድስናዊ ዕንጨይቲ ንጣብ፡ ብዙሕ-ንጣር ምህንድስናዊ ዕንጨይቲ ንጣር፡ ከምኡ’ውን ፕላይውድ ንጣብ። ሰለስተ-ንጣርን ብዙሕ-ንጣርን ምህንድስናዊ ዕንጨይቲ ንጣር ኣብ ስልማት ገዛ ዝያዳ ይጥቀሙ። ሰለስተ-ንጣር ምህንድስናዊ ዕንጨይቲ ንጣር ብመስቀላዊ-ላሚነድ ንጣብ ሰለስተ ርጡብ ዕንጨይቲ ዝፍጠር እዩ። እቲ ላዕለዋይ ንጣብ ካብ ልዑል-ጽሬት ዘለዎም ጽርግያታት ጽኑዕ ዕንጨይቲ ዝተሰርሐ ኮይኑ፡ ልሙድ ካብ ከም በዓል ሓሙኽሽቲ፡ በርች፡ ቢች፡ ጽሕዲ፡ ሜፕልን ቸሪን ዝኣመሰሉ ዓይነታት እዩ። እቲ ማእከላይ ንጣብ ብልስሉስ ዕንጨይቲ ዝቖመ ኮይኑ፡ እቲ ታሕተዋይ ንጣብ ድማ ብተዘዋዋሪ-ዝተቖርጸ ቬነር ኮይኑ፡ ብመስቀላዊ ቅርጺ ዝተሰርዐ እዩ። እዚ መዋቕር እዚ ንብልጫታት ስሩዕ ጽኑዕ ዕንጨይቲ ንጣብ ምስ ኣብ መንጎ እኽሊ ዕንጨይቲ ዘሎ ውሽጣዊ ጸቕጢ ብኣድማዒ መንገዲ ምምሕዳር ብምውህሃድ ነቲ ዕንጨይቲ ንወቕታዊ ለውጢ ርስሓት ዘለዎ ተቓላዕነት ዘለዎ ጉድለት የቃልል።
ጽኑዕ ዕንጨይቲ ንጣብ ኣብ ትሕቲ እግሪ ምቹእ ስምዒት፡ ተፈጥሮኣዊ እኽልን ሕብርን ይህብ፡ ግን ቁሩብ ውሑድ ተሪር እዩ። ተፈጥሮኣዊ ስለ ዝኾነ፡ እኽሉን ሕብሩን ኣዝዩ ስለ ዝፈላለ፡ ንምትካል ዕንጨይቲ ዝኾነ ንኡስ መሬት ስለ ዘድልዮ፡ ብተዛማዲ ዝያዳ ክቡር ይገብሮ።
ልዑል-ጽፍሒ ዘለዎ ምህንድስናዊ ዕንጨይቲ ንጣብ ዝለዓለ ትሪነት፣ ዝሓሸ ናይ ምብስባስ ተጻዋርነት፣ ዝቐለለን ዝያዳ ምቹእን ምትካል፣ ከምኡ’ውን ዝተሓተ ዋጋ ዝህብ ኮይኑ፡ ኣብ ትሕቲ እግሩ ዝስምዖ ስምዒት ግን ቁሩብ ውሑድ ምቹእነት ኣለዎ።
ብዙሕ-ንጣብ ውህደት ንጣብ ኣብ ጽኑዕ ዕንጨይቲ ውህደት ንጣብ ምምሕያሽ እዩ። ንብልጫታት ጽኑዕ ዕንጨይቲ ዝተዋሃሃደ ንጣብ እኳ እንተሓወሰ፡ ብመንጽር ትሪነትን ምብስባስን ግን ኣዝዩ ተመሓይሹ እዩ። ካብዚ ሓሊፉ ኣብ ሰለስተ ተሪር ከባቢታት (ህዝባዊ ቦታታት፣ ትሕቲ መሬት ምውዓይን ርስሓትን) ብዘለዎ ብሉፅ ኣፈፃፅማ በብቑሩብ ኣብ ዘመናዊ ውሽጣዊ ዲዛይን ብዝያዳ ይጥቀመሉ ኣሎ።
